หลายคนสงสัย ! การให้ อาหารสายยาง เจ็บหรือไม่ ?ในฐานะผู้ดูแล เราย่อมไม่อยากให้คนที่เรารักต้องทรมาน ผมขอตอบตามความเป็นจริงตามประสบการณ์ทางการแพทย์ ดังนี้ครับ:
1. ตอนใส่สาย (The Insertion): "เจ็บและทรมานชั่วครู่"
สายทางจมูก (NG Tube): ช่วงที่ใส่จะรู้สึก "เจ็บและเคือง" มากที่สุดครับ เพราะสายต้องผ่านโพรงจมูกที่มีเส้นประสาทเยอะ และตอนผ่านคอหอยจะทำให้รู้สึกอยากขยียน (Gag reflex)
แต่ข่าวดีคือ: ความรู้สึกนี้จะเกิดขึ้นเพียง 30-60 วินาที เท่านั้นเมื่อใส่เสร็จก็จะหายเจ็บเหลือเพียงความรำคาญครับ
สายทางหน้าท้อง (PEG): ขั้นตอนนี้ทำภายใต้การใช้ยาชาหรือยาสลบขณะส่องกล้อง ผู้ป่วยจะไม่รู้สึกเจ็บตอนทำ แต่จะรู้สึก "เจ็บแผล" หลังทำเสร็จประมาณ 2-3 วันแรกเหมือนแผลผ่าตัดเล็กทั่วไปครับ
2. หลังใส่สายแล้ว (Post-Insertion): "รำคาญมากกว่าเจ็บ"
เมื่อสายเข้าที่แล้ว ความเจ็บปวดจะเปลี่ยนเป็นความรู้สึกดังนี้:
เคืองและรำคาญ: เหมือนมีอะไรติดคอหรือจมูกตลอดเวลา ผู้ป่วยอาจรู้สึกเจ็บเวลาที่สายขยับไปมาหรือเวลาที่กลืนน้ำลาย
เจ็บปีกจมูก: หากผู้ดูแลดึงสายตึงเกินไป หรือไม่เปลี่ยนตำแหน่งพลาสเตอร์บ่อยๆ จะเกิด แผลกดทับ ซึ่งจุดนี้จะเจ็บมากครับ
3. ตอนให้อาหาร (During Feeding): "ไม่เจ็บ แต่อาจแน่นท้อง"
โดยปกติแล้ว การไหลของอาหารผ่านสายยางจะไม่ทำให้เจ็บ ครับ ยกเว้นในกรณีเหล่านี้:
ให้อาหารเร็วเกินไป: จะทำให้กระเพาะขยายตัวเร็ว จนผู้ป่วยรู้สึกแน่นท้อง ปวดท้อง หรือคลื่นไส้
อาหารร้อนเกินไป: ผนังกระเพาะอาจระคายเคืองจนรู้สึกแสบร้อนในท้องได้
💡 วิธีช่วยให้ผู้ป่วย "เจ็บน้อยลง"
ใช้เจลหล่อลื่น: ตอนใส่สาย พยาบาลจะใช้ KY Jelly ช่วยให้สายลื่นขึ้น ลดการเสียดสี
ทำความสะอาดช่องปาก: การแปรงฟันและใช้สำลีชุบน้ำเช็ดลิ้น/กระพุ้งแก้ม จะช่วยลดอาการปากแห้งคอแห้ง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเจ็บระคายเคือง
เปลี่ยนที่แปะพลาสเตอร์: ย้ายตำแหน่งพลาสเตอร์ที่จมูกเล็กน้อยทุก 1-2 วัน เพื่อไม่ให้ปีกจมูกถูกกดซ้ำที่เดิม
ให้ยาแก้ปวด: สำหรับผู้ป่วยที่ใส่ทางหน้าท้องในช่วงแรก สามารถใช้ยาแก้ปวดตามแพทย์สั่งเพื่อคุมอาการเจ็บแผลได้ครับ
📊 สรุปความรู้สึกของผู้ป่วย
ช่วงเวลา ระดับความเจ็บ ความรู้สึกหลัก
ตอนใส่สาย ⭐⭐⭐⭐ (4/5) เจ็บ คัดจมูก อยากอาเจียน
หลังใส่เสร็จ ⭐⭐ (2/5) รำคาญ เคืองคอ
ตอนให้อาหาร ⭐ (1/5) แน่นท้อง (ถ้าให้เร็วเกินไป)
✨ คำแนะนำจากใจ
ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะ "ชิน" กับสายภายใน 3-5 วันครับ สิ่งที่ทำร้ายจิตใจผู้ป่วยมากกว่าความเจ็บคือ "ความรู้สึกหดหู่" ที่ทานอาหารเองไม่ได้ การพูดคุยให้กำลังใจและดูแลความสะอาดให้เขารู้สึกสบายตัว จะช่วยลดความทุกข์ทรมานได้มากกว่ายาแก้ปวดเสียอีกครับ
